BERICHTEN UIT HET SOUTERRAIN
De kasten met archiefmateriaal staan in mijn souterrain. Voor de ramen van het souterrain bevinden zich tralies. Niemand kan naar binnen, en door de tralies heen kijk ik naar buiten. Wat valt er verder te zeggen?
Nog nooit heb ik zoveel papier weggegooid als afgelopen jaar. Misschien wel honderden plastic tasjes vol. Ik wil alleen bewaren wat ik echt belangrijk vind. Maar de kasten raken nog niet leeg. En: wat is belangrijk? In de geborgenheid van mijn souterrain twijfel ik tussen de gedachte alles in toenemende mate tamelijk onbelangrijk te vinden, en de meest triviale dingen het enige van belang te vinden. Zoals mijn oma kon zeggen: wat een mooie wolken vandaag. En dat daarin alles besloten lag. De gedachten over een heel leven: mooie wolken vandaag.
Zo bestaat mijn archief misschien uiteindelijk nog maar uit één blaadje papier. Met nog één woord daarop. En dat is alles wat nog belangrijk genoeg was om te bewaren.
Ook op kantoor heb ik alles opgeruimd. Het archief van Studio Nieuwe Gronden, het filmproductiebedrijf dat ooit lang geleden door mijn geliefde is opgezet. De bestelwagen van het Filmmuseum heeft twee volle ladingen ordners en archiefdozen naar het depot gebracht.
Duizenden
velletjes papier die ooit belangrijk waren. Allemaal menselijke
arbeid.
Er is over nagedacht, het is opgeschreven, en af en toe is er
nachten voor doorgewerkt. En op een bepaald moment is het voorbij.
Wat voordeel heeft de mensch van al zijnen arbeid dien hij arbeidt onder den zon? Het eene geslacht gaat en het andere komt, maar de aarde staat in eeuwigheid. Ook rijst de zon op en de zon gaat onder, en zij hijgt naar hare plaats waar zij oprees. Alle beken gaan in de zee, nochtans wordt de zee niet vol; naar de plaats waar de beken henengaan derwaarts gaande keeren zij weder.
En wat het Filmmuseum niet wilde hebben is in de papierbak verdwenen. Oude filmtijdschriften, dagkrantjes van filmfestivals, folders van hotels in Cannes of Berlijn, visitekaartjes, bonnetjes. Maar alles is door onze handen gegaan, en bekeken. En wat toch nog belangrijk genoeg was is bewaard.
Dit is weggegooid. Een pagina uit de Filmkrant van september 1987, waarvan de helft in het licht heeft gelegen en de andere helft niet. Maar het is alleen weggegooid omdat ik nog een niet verkleurd exemplaar in mijn archief heb (in kast G). Maar ook een niet verkleurde foto van Wim Verstappen en Huub Bals met het opschrift "Europa is bijna dood" is onmiskenbaar geschiedenis voor wie iets van geschiedenis weet. Eigenlijk heb ik nu schoolmeesterachtige neigingen om dat uit te gaan leggen, en ook iets te zeggen over hoe film veranderd is. Maar daar heb ik nu even geen tijd voor. Ik moet verder met opruimen. Om dat ene velletje papier over te houden.